Het ontbijtje. Zo wordt dit schilderij in de familie genoemd.
Het schilderij bevat drie elementen:
– In het midden een alliantiewapen van Van Wassenaer en Van der Werf met een helmteken erboven. Daaromheen staan de namen van een echtpaar.
– Aan de kant van het Van Wassenaerwapen staat ‘Johannegen Jeroensd vander Werf’ en aan de kant van haar wapen ‘Dirck Pieters z van Wassenaer’.
– Om dit wapenbord heen, eronder en erboven en aan weerszijden zijn van allerlei spijzen geschilderd: vlees en vis, brood, een ei, vruchten, noten. Er staan bekers op en glazen. Merkwaardig zijn drie op elkaar gestapelde kazen, de bovenste kaas heeft een donkere kleur. Men zegt dat er een klein beetje mest door het stremsel is gedaan.
Op een pas door het Mauritshuis verworven schilderij van de Vlaamse schilderes Clara Peeters (c.1580/1590–in of na 1621) staan ook drie kazen op elkaar waarvan een bijna zwart. Dat was in die tijd blijkbaar een gewoonte.
Boven dit en onder dit alles is een gebed geschilderd:
‘geeft Godt de eer, o menschen teer, vrouch ende spaden, voor spijs en dranck bewijst hem danck, voor sijn genaden Anno 1643’
Het schilderij is in de jaren dertig van de vorige eeuw door de toenmalige directeur van het Rijksmuseum te Amsterdam aangeboden aan G.H.L. baron van Wassenaer voor 300 gulden. Het stond in de kelders van het museum. G.H.L. van Wassenaer kocht het schilderij inderdaad voor die prijs.
Het schilderij was vermoedelijk bedoeld om in een kerk opgehangen te worden. En het werd waarschijnlijk gemaakt ter ere van het echtpaar waarvan de namen in het midden om het wapen heen vermeld staan.
Of zij in 1643 getrouwd zijn en of het ter ere van hun bruiloft is geschilderd?
Een akte van 9 december 1662 (HGA 372-uw nr 329 j 151, 151v) vermeldt dat Dirck Pietersz Wassenaer uit de boedel van zijn overleden schoonmoeder 800 gulden heeft geleend en die moest terugbetalen aan zijn schoonvader Leendert Harptertsz Ruychrock. Wellicht was Johannegen Jeroensdochter dan de tweede vrouw van Dirck Pietersz?
Van welke Van Wassenaer stamt Dirck Pietersz af?
Hij moet een bastaardzoon zijn geweest, die omdat hij door zijn vader erkend was, het familiewapen mocht voeren. In de genealogie van de familie Van Wassenaer is hij voorlopig niet terug te vinden.